سرچشمه‌های توتالیتاریسم و کارکرد آن از دید هانا آرنت

0



جامعه‌ای که قادر نباشد گذشته خویش را در آگاهی بکاود، به فراموشی تاریخی گرفتار می‌آید، هویتِ خویش را گُم می‌کند و به بحران دچار می‌گردد. شناخت گذشته گام نخست به راه آینده است.

در پی شکستِ فاشیسم آلمان در جنگ جهانی دوم، این پرسش در برابر افکار مترقی این کشور قرار گرفت که “چه پیش آمد؟ چرا پیش آمد؟ و چگونه می‌توانست پیش آمده باشد؟ زیرا شکستِ آلمان، افزون بر آن‌که کشوری ویران و ملتی را که احساس می‌کرد به نقطه صفر تاریخ خویش گام گذاشته است، به دنبال آورد”.

در پی شکستِ فاشیسم آلمان در جنگ جهانی دوم، این پرسش در برابر افکار مترقی این کشور قرار گرفت که “چه پیش آمد؟ چرا پیش آمد؟ و چگونه می‌توانست پیش آمده باشد؟ زیرا شکستِ آلمان، افزون بر آن‌که کشوری ویران و ملتی را که احساس می‌کرد به نقطه صفر تاریخ خویش گام گذاشته است، به دنبال آورد”.

هانا آرنت در اثر مشهور خود، “سرچشمه‌‌های توتالیتاریسم” کوشیده است پاسخی برای پرسش‌های ذکرشده بیابد. هانا آرنت را بیشتر یک نظریه‌پرداز سیاسی می‌دانند تا فیلسوف. او خود نیز همین عنوان را برای کار خویش ترجیح می‌دهد، اگرچه کار او در نهایتِ خویش همانا فلسفه است. او تحت تأثیر کانت، هگل، مارکس و هایدگر بود و خود را به اگزیستانسیالیست‌ها نزدیک می‌دید. کمتر اندیشمندی هم‌چون آرنت به نقد سنت فلسفه غرب پرداخته است. او در مفهوم توتالیتاریسم حکومتی را توصیف می‌کند که خشونت ماهیتِ قدرت و کارکردهای آن را تعیین می‌کند.

کتاب در سه بخش نوشته شده؛ یهودی‌ستیزی، امپریالیسم و توتالیتاریسم. آخرین بخش آن با همین نام در ایران منتشر شده است. هانا آرنت کوشیده تا با روش پدیدارشناسی ریشه‌های این پدیده‌ها را بازکاود.

به نظر او در یهودی‌ستیزی حاکم عوامل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نقش دارند. در نگاه به پدیده امپریالیسم، تفکر نژادپرستانه کشورهای استعمارگر را اصل می‌داند که خود را ملتی برتر فرض می‌کنند. در نگاه به توتالیتاریسم توجه او به توده‌هاست که در بی‌هویتی موجود، به خدمت سیاستِ روز قرار می‌گیرند.

فلسفه سیاسی آرنت متأثر از یکی از پُرحادثه‌ترین و خشونت‌بارترین دوران حیات بشر بود. او برای خوشبختی انسان‌ها تلاش کرد، سیاست و اخلاق را به هم آمیخت تا در این عرصه آزادی و رفتار انسان‌ها را بررسی کند. جهان انسانی او جهانی‌ست مشترک برای همه انسان‌های آزاد و برابر در قانون، جهانی که با هویتِ سیاسی آنان در ارتباط است. خشونت، شرّ، قدرت، توده‌ها و توتالیتاریسم مفاهیمی‌ست که به شکل گسترده‌ای به آن‌ها پرداخته، به این امید که راهی برای برون‌رفت و دوری از آن بیابد.

انسان مدرن در فرارویی خویش در جامعه صنعتی به “ازخودبیگانگی” می‌رسد، به شکلی که هویت طبقاتی از دست می‌دهد و پیوندهای خانوادگی سست می‌شوند. در چنین موقعیتی احساس عدم امنیت می‌کند و در اندوه حاکم، در جستجوی پناهگاهی، طعمه سیاست‌های انحصارگرانه می‌شود.



منبع اصلی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

//
//
The great Alexander-Arnold debate: a pressing question for Gareth Southgate | Jonathan WilsonIsrael to lift indoor mask requirement on June 15 – ministerChina starts work on the world’s largest LNG storage unitFlorida governor pardons citizens facing fines for breaking Covid-19 restrictionsIsrael-Gaza: How children on both sides experienced the conflictAre Covid passports a threat to liberty? It depends on how you define freedom | Maria AlvarezFirst of the summer wines: picnic wine, cocktail recipes and what to serve with themEid in Senegal: Pictures of Dakar's Korité fashionCovid: Zero daily deaths announced in UK for first timeHuge plume of black smoke towers over Tehran as major blaze breaks out at Iranian refinery (WATCH LIVE)Kim Jong-un prepares for 'dialogue and confrontation' with the USIsrael crush: Day of mourning after dozens killed at Jewish festivalRussia-China trade turnover saw 13-fold growth over past 20 years – LavrovHolidays costs to jump this summer, warns travel bossOil slips from 2-year peak on prospect of higher Iranian exports & OPEC+ discipline‘Endless Letter’: RT launches interactive website with personal WWII correspondence for Russia’s V-DayEuro 2020: England gain revenge for Moscow heartache as they see off Croatia at WembleyScathing FDA report finds J&J Covid vaccine plant where 15mn doses were ruined is unsanitary, staff training inadequateLetter from Africa: Why Queen of England has a throne in NigeriaSkier reportedly ‘dies after striking tree during Avachinsky Marathon’ in Russia (VIDEO)